9 Korriku i vitit 1997 mbetet një nga datat më të dhimbshme dhe më domethënëse në kujtesën kolektive të shqiptarëve në Maqedoni. Në këtë ditë, qytetarët e Gostivarit dhe rrethinës dolën në mbrojtje të një simboli që përfaqësonte identitetin, dinjitetin dhe historinë – Flamurin Kombëtar Shqiptar.

Gjithçka kishte nisur pas zgjedhjeve lokale të vitit 1996, kur përfaqësuesit e zgjedhur në mënyrë demokratike ndërmorën hapa për avancimin e barazisë ndëretnike në vend. Në mbledhjen e parë të Këshillit Komunal, më 27 janar 1997, në përputhje me procedurat ligjore dhe juridike, u ngrit Flamuri Kombëtar Shqiptar para ndërtesës së Komunës së Gostivarit, përcjell Pa Censurë.
Vendimi për përdorimin e flamurit shkaktoi reagim të menjëhershëm nga autoritetet shtetërore. Më 21 maj 1997, Gjykata Kushtetuese e Maqedonisë kërkoi heqjen e tij, duke vlerësuar se me këtë akt cenohej sovraniteti i shtetit. Më 8 korrik, në orët e vona të natës, Kuvendi miratoi një ligj që lejonte përdorimin e kufizuar të flamujve të komuniteteve, por vetëm në dimensionin privat dhe kulturor.

Megjithatë, pa pritur hyrjen në fuqi të këtij ligji, në orën 01:30 të mëngjesit të 9 korrikut 1997, forcat speciale të policisë maqedonase larguan Flamurin Kombëtar Shqiptar nga ndërtesa e komunës. Ky veprim u bë shkak që mijëra qytetarë të mblidheshin para komunës për të protestuar në mënyrë paqësore kundër këtij vendimi.
Vetëm pak orë më vonë nisën arrestimet. Rreth 30 veprimtarë politikë shqiptarë u privuan nga liria, mes tyre edhe kryetari i atëhershëm i komunës, Rufi Osmani, kryesuesi i Këshillit Komunal, Refik Dauti, si dhe shumë figura të tjera publike.
Bilanci i asaj dite ishte tragjik. Tre shqiptarë humbën jetën, qindra të tjerë mbetën të plagosur, ndërsa shumë qytetarë u përballën me dhunë dhe keqtrajtime. Pasojat e asaj dite vazhduan edhe më vonë, pasi shumë prej të lënduarve bartën për vite me radhë plagët fizike dhe shpirtërore të represionit.

Pas ngjarjeve u zhvillua procesi gjyqësor i njohur si “Procesi i Gostivarit”, i cili përfundoi më 16 shtator 1997. Në këtë proces, Rufi Osmani u dënua fillimisht me 14 vite burg, ndërsa më vonë dënimi iu ul në shtatë vite. Pas miratimit të ligjit për amnisti në vitin 1999, ai u lirua pasi kishte kaluar rreth dy vite në burgjet e Maqedonisë. Dënime pati edhe për Kryetarin e Tetovës, Alajdin Demiri dhe Kryesuesin e Këshillit, Vebi Bexheti.

Sot, dekada më vonë, Flamuri Kombëtar Shqiptar valëvitet lirshëm para ndërtesës së Komunës së Gostivarit. Ai nuk është vetëm një simbol kombëtar, por edhe një kujtesë e sakrificës, qëndresës dhe përpjekjes së shqiptarëve për barazi, dinjitet dhe respekt.

9 Korriku nuk është vetëm një datë në kalendar. Është kujtesë, përgjegjësi dhe amanet për të mos harruar kurrë ata që sakrifikuan dhe vuajtën për të drejta që sot gëzojmë.