Në afërsi të Zalaegerszeg, në perëndim të Hungarisë, qëndron një rrethrrotullim i cili, siç njofton me krenari tabela, është financuar nga fondet e Bashkimit Evropian në vlerë prej 500 milionë forintash, apo rreth 1.25 milionë euro.

​Ai u ndërtua për t’i shërbyer një terminali konteinerësh në një linjë të re hekurudhore, e cila duhej t’i mundësonte kësaj pjese të Evropës Qendrore pa dalje në det një akses më të mirë në bregdet. Megjithatë, vite pasi rrethrrotullimi përfundoi, hekurudha ende nuk ekziston, kështu që ai qëndron i papërdorur në mes të fushës, duke pritur që qeveria hungareze të përmbushë pjesën e saj të projektit, shkruan CNN.

​Kritikët e kryeministrit Viktor Orban thonë se projekte të tilla të financuara nga paratë e BE-së janë një monument i sistemit ekonomik që qeveria e tij ka ndërtuar gjatë 16 viteve në pushtet. Suksesi zgjedhor i Orbanit, pohojnë ata, bazohet në një kombinim të demonizimit të pamëshirshëm të Bashkimit Evropian – të cilin ai e paraqet si një forcë dekadente, liberale dhe korruptuese – dhe pranimit të njëkohshëm të shumave gjigante të parave nga Brukseli.
​Një pjesë e madhe e këtyre mjeteve vinte nga iniciativat e destinuara për të ndihmuar anëtarët më të varfër dhe më të rinj të bllokut që të arrijnë fqinjët e tyre më të pasur perëndimorë. Por, në prag të zgjedhjeve kyçe parlamentare këtë të diel, kundërshtarët pyesin se çfarë mund të tregojë Hungaria në këmbim, duke drejtuar gishtin drejt një sërë projektesh ndërtimi që ata i quajnë megalomane, të papërfunduara ose të panevojshme.

​”Orbani ishte gjuetari kryesor i përfitimeve (rent-seeker) në Bashkimin Evropian gjatë viteve 2010. Kjo ishte një strategji e vetëdijshme”, tha për CNN Krisztián Orbán, themelues i kompanisë rajonale të investimeve Oriens, i cili nuk ka lidhje farefisnore me kryeministrin. Ai theksoi gjithashtu suksesin e qeverisë në tërheqjen e mjeteve të alokuara në krahasim me fqinjët, duke shtuar se Orban “ia doli të tërhiqte një sasi të madhe parash nga BE-ja”.

​Rrethrrotullimi pranë Zalaegerszeg, për të cilin raportoi i pari portali hulumtues hungarez Atlatszo, është një nga dhjetëra mijëra projektet në Hungari që kanë marrë fonde nga BE-ja që kur Viktor Orban erdhi në pushtet. Ministri i Zhvillimit Rajonal, Tibor Navracsis, deklaroi vitin e kaluar në parlament se BE-ja ka financuar 52,000 projekte në vend gjatë periudhës buxhetore 2014-2020.

​István János Tóth, drejtor i Qendrës për Kërkimin e Korrupsionit në Budapest, i cili është vetë nga Zalaegerszeg, tha se rrethrrotullimi është një shembull klasis i një projekti të shtrenjtë që sjell pak vlerë. “Pa fondet evropiane, Orban nuk do të mund të vendoste një sistem të tillë”, pohoi Tóth. Sipas organizatës Transparency International, Hungaria është vendi më i korruptuar në Bashkimin Evropian.

​Projekti që pret hekurudhën
Punimet në rrethrrotullim filluan në periudhën aktuale buxhetore të BE-së, e cila zgjat deri në vitin 2027. Kompania logjistike Metrans bleu tokën me planin për të ndërtuar një terminal konteinerësh që do të lidhej me hekurudhën e re. Ministri i Jashtëm hungarez, Péter Szijjártó, vendosi gurin e themelit për terminalin e ri në vitin 2021.

​Deri në fund të vitit 2023, bashkia lokale, me ndihmën e fondeve të BE-së, ndërtoi rrethrrotullimin, konfirmoi për CNN kryebashkiaku i Zalaegerszeg, Zoltán Balaicz. Megjithatë, gjatë vizitës në vendngjarje këtë prill, nuk kishte asnjë shenjë se ndërtimi i hekurudhës kishte filluar.

​Balaicz tha se projekti është ende në fazën e prokurimit publik. Kushdo që fiton kontratën do të ketë më shumë se dy vjet për të ndërtuar hekurudhën, raportoi Atlatszo, që do të thotë se ajo – nëse ndërtohet ndonjëherë – mund të mos jetë gati para vitit 2029.

​Shtigje pa pyll dhe absurditete të tjera
Rrethrrotullimi në Zalaegerszeg nuk është i vetmi projekt i papërfunduar apo i padobishëm në Hungari që ka marrë fonde nga BE-ja. David Pressman, ish-ambasador i SHBA-së në Hungari, gjatë mandatit të tij kishte paralajmëruar se projektet e ndërtimit nuk i përmbushin gjithmonë premtimet e tyre. “Çfarë pamje nga një tjetër ‘shteg mbi kurorat e pemëve’ hungarez në Hatvan, i financuar nga fondet e BE-së”, shkroi ai në rrjetet sociale në vitin 2024, duke publikuar foto ku qëndron në shteg – pa asnjë pemë në horizont.
​Shembuj të tjerë të raportuar nga mediat hungareze përfshijnë një “pikë vrojtimi” më të ulët se një metër. Kritikët thonë se Hungaria është plot me projekte të tilla, shpesh të financuara nga i njëjti institucion kundër të cilit Orban lëshon rrufe. “Në vend që të merret me ekonominë në rënie, Orban drejton gishtin nga forcat grabitqare të jashtme që gjoja paraqesin kërcënim për hungarezët dhe kombin hungarez”, tha Pressman për CNN.

​”Për udhëheqësin e vendit që njihet si më i korruptuari në Bashkimin Evropian, është shumë më e lehtë të flasë për ‘beteja qytetëruese’ sesa të shpjegojë pasurinë e jashtëzakonshme që familja e tij ka fituar ndërsa populli dhe ekonomia vuajnë”, shtoi ai.